Deneme

Nedir Bu Dil Felsefesi Serisi – J. L. Austin Dil felsefesi serimde, dilin sınırlarını ve anlamın yapısını sorgulayan üç temel ismin düşünce zeminini oluşturduğumu düşünüyorum. Elbette bu alanda yazılan çok fazla makale, bilimsel ve akademik çalışma var lakin ben daha güncel olarak herkesin anlayacağı şekilde nasıl anlatabilirim diye çıktığım bu yolda, umarım anlaşılır şekilde yazabilmişimdir. Çünkü, bu alanda derinleşmek önemli …

Teknoloji baş döndürücü hızla ilerliyor ve bunların da başını Yapay Zekâ çekiyor. Bazı insanlar işini Yapay Zekaya gördürmenin sevincini yaşarken, bazı insanlarsa Yapay Zeka yüzünden işini kaybetmenin korkusu içerisinde! Hayatın tüm alanında bu böyle, bizi ilgilendiren kısmı ise sorulan şu soruda gizli; Yapay Zeka, bu gidişle Sanatın ve Sanatçının yerini alır mı? Mesela edebi bir metin yazabilir mi? Hemen cevaplayalım: …

Ziyâde selâm olsun o zevât-ı kirâma ki, aklı idrâkleri rüzgârda savrulacak bir tüy kadar latîf, bir çiğ tanesi kadar nâzendir. Öyle bir nâzeninliktir ki bu, kendi gölgelerinden ürker, kendi nefislerinin ağırlığı altında ezilmemek için daima başka omuzlara basmayı tercih ederler. Sanki ruhları, ayağı yere basmayan bir sözcük gibidir. Havada asılı kalmış, fakat yere düşmekten korkar. Bu müstesnâ zatlar, ilmin kapısından …

Bir tencere düşünün… En basit hâliyle bazen çorba kaynar, bazı akşamlarsa makarna pişer. Fırından yükselen kek kokusu koridorlara yayılır; çayın ince fokurtusu mutfağa sıcak bir huzur bırakır. Kapıdan içeri girenin omzundaki bütün yorgunluk, evin kendine özgü bu sesleri ve kokuları arasında usulca çözülür. Çünkü bütün bu küçük detaylar, aidiyet duygusunu ruhumuza işleyen görünmez birer hatıradır. Birkaç kelam etmek, günün nasıl …

Edebiyat, felsefe, sosyoloji gibi alanlarla uğraşanların sadece düşünce bazında fikir üretmesinden başka, bence farkındalık yaratmak konusunda da dikkat çekici cümleler kurması, güncel hayatın içinde olana da dikkat çekmesi önemlidir diye düşünüyorum. Neticede içinde bulunduğumuz sistemden ayrı birer varlık değiliz hiçbirimiz. Elbette bir gazeteci değiliz lakin güncelin içinde olanlara gözümüzü kapatarak ilerlemek, düşüncenin yaşamsal alanlardan koparılmış sadece birer zihin alıştırması gibi …

“ Nefes aldığım şehir neden yabancı geliyor?” “Niye doğduğum topraklar beni kabul etmiyor ve ben de onları istemiyorum.” “Toprağın ve yüreğimin sancısı bir türlü durmak bilmiyor.” Toprak: “ Canın kabuk değiştiriyor ismin gibi.” Can: “Hiçbir şey bilmiyorsun!” Yürek: “ Zamanın sancısı kızıl rengine boyanmış, nefes aldırmıyor.” Can: “ Kanayan yarayı durduramıyorum, bir de yürek olacaksın.” Yürek: “Durdurmak için çabalıyorum, ama …

İnsan denilen canlı olmak ne kadar kolay gelir. Damarlarımızda biraz kan, biraz su; iç organlarımız ve iskeletimizi kaplayan deri parçası. Kafatasımızın içinde beyin denen bir organ ve kan pompalayan kalp kası. Dışarıdan baktığında diğer canlılardan ayrılan nedir? Düşünüyor ve analiz edebiliyor olmamız, karar verebilmemiz ve bu kararlarımızdaki eminlik hâli… Madem bu kadar basit bir şey, neden bu kadar kaos? Nereden …

Her nerede olursak olalım; ister yolda yürürken, ister bir metroda, otobüste ya da daha ileri gidelim; lavaboda veya tuvalette, herkesin elinde telefon, herkesin gözleri ekrana kilitlenmiş. Sürekli bir şeyleri takip ediyor, izliyor ya da çoğu kişinin yaptığı gibi çeşitli oyunlar oynuyorlar. Yaşını başını almış koca koca insanların da aynı şekilde olması trajikomik bir durum. Önceden vakit geçirmek için okunan kitap, …

Resim: Kudret Apuhan Şiir, insanın içindeki sessizliğin dile gelmesidir. Bu öyle bir şakımadır ki bülbülün güle aşkıdır. Bülbül güle yanmasaydı, gül ne kaybederdi gülüşünden? İşte bülbül için öyle değil; mahcupluk, çaresizlik, yetersizlik, özlem vb. duygular bülbülün içinde demlenir ve şiire döner! Bundan olsa gerek ki şairler yara açar ve yara tedavi ederler. Hem hastadırlar hem de doktor. Hem ölüdürler hem …

Günlerdir yoğun bir şekilde farklı alanlarda okumalar yapıyorum. Dikkatimi çeken şey şu oldu: Bilgiyi bile tüketim nesnesi hâline getirmiş olabilir miyiz? Mesela son dönemdeki içeriklere bakıyorum; çoğu artık daha düzenli yazılmış, daha özenle hazırlanmış lakin aynı kalıp cümlelerin içinden çıkmış ve üzerine düşünülmemiş gibi. Yani her şey o kadar muazzam ki, okurken hata payı dahi bulunmayan bu cümlelerin, neden yorumlanmasının …